Küme, Set Veri Yapısı - 2

7708

Kümeler üzerinde çeşitli işlemler yapabiliriz.

Kesişim - Intersection

İki kümenin ortak elemanlarının bulunması işidir. intersection() metodu ile ya da & operatörü ile bu işlemi yapabiliriz.

c = a.intersection(b)
# aynısı:
c = a & b

Fakat şöyle bir ufak fark vardır. & operatörünün sağ operandı yalnızca set ya da ileride göreceğimiz frozenset olmalıdır. Fakat intersection() metodunun parametresi herhangi bir dolaşılabilir nesne olabilir. Dolaşılnca elde edilen değerler bir küme elemanıymış gibi işleme sokulur.

>>> s = {'ali', 10, 'veli', 'eskişehir'}
>>> k = {10, 'eskişehir', 'adana', 20}

>>> s.intersection(k)
{10, 'eskişehir'}

>>> s.intersection(['ali', 'hasan', 10.0])
{'ali', 10.0}

>>> s & k
{10, 'eskişehir'}

Mesela aşağıdaki program klavyeden girilen iki sözcüğün ortak karakterini bulmak için kullanılabilir.

word1 = input('Bir sözcük giriniz:')
word2 = input('Bir sözcük daha giriniz:')

s = set(word1)

result = s.intersection(word2)
print(result)

# ya da
result = set(word1) & set(word2)

Intersection metoduna birden fazla dolaşılabilir nesneyi argüman olarak verebiliriz.

>>> s = {'ali', 'veli', 'selami', 'ayşe', 'fatma'}
>>> k = ['ali', 'fatma', 'hüseyin', 'ayşe']
>>> m = ['ayşe', 'ali', 'fatma', 'can']
>>> result = s.intersection(k, m)
>>> result
{'ali', 'ayşe', 'fatma'}

Yani aslında s & k & m işlemini yapmış olduk.

Birleşim - Union

set sınıfının union() metodu ya da | operatörü ile iki kümenin birleşimini elde edebiliriz. Yine | operatörünün sağ tarafındaki operand set ya da frozenset türünden olabilir. Fakat metodun parametresi herhangi bir dolaşılabilir nesne olabilir. Metoda birden fazla dolaşılabilir nesneyi argüman olarak verebiliriz.

>>> s = {'ali', 'veli', 'selami', 'ayşe', 'fatma'}
>>> k = {'ali', 'can', 'veli', 'hüseyin', 'sibel'}

>>> result = s.union(k)
>>> result
{'veli', 'fatma', 'sibel', 'can', 'ayşe', 'ali', 'hüseyin', 'selami'}

>>> result = s | k
>>> result
{'veli', 'fatma', 'sibel', 'can', 'ayşe', 'ali', 'hüseyin', 'selami'}

>>> result = s.union(['kaan', 'ali', 'sacit'])
>>> result
{'veli', 'kaan', 'ayşe', 'fatma', 'ali', 'selami', 'sacit'}

>>> result = s.union(['kaan', 'ali', 'sacit'], ['umut', 'şükran'])
>>> result
{'veli', 'şükran', 'fatma', 'kaan', 'ali', 'sacit', 'umut', 'ayşe', 'selami'}

Fark - Difference

İki kümenin farkını - operatörü ile difference() metodu ile bulabiliriz. Yine - operatörünün sağ operandı set ya da frozenset türünden olmalıdır. Metodun parametresi ile herhangi bir dolaşılabilir nesne olabilir.

>>> s = {'ali', 'veli', 'selami', 'ayşe', 'fatma'}
>>> k = {'ali', 'sacit', 'fatma', 'hüseyin', 'bora'}

>>> result = s - k
>>> result
{'selami', 'ayşe', 'veli'}

>>> result = s.difference(k)
>>> result
{'veli', 'ayşe', 'selami'}

Metoda ise birden fazla dolaşılabilir nesne argüman olarak verilebilir.

Ortak Olmayan Elemanlar - Symmetric Difference

İki kümenin ortak olmayan elemanlarının elde edilmesine exor işlemi denmektedir ve ^ operatörü ile yapabiliriz. Yine bu operatörün sağ operandı set ya da frozenset olmalıdır. Fakat symmetric_difference metodunun parametresi herhangi bir dolaşılabilir nesne türünden olabilir.

>>> s = {'ali', 'veli', 'selami', 'ayşe', 'fatma'}
>>> k = {'hüseyin', 'ali', 'sacit', 'selami'}

>>> result = s ^ k
>>> result
{'veli', 'fatma', 'sacit', 'ayşe', 'hüseyin'}

>>> result = s.symmetric_difference(['ali', 'jale', 'mahmut'])
>>> result
{'veli', 'fatma', 'jale', 'mahmut', 'ayşe', 'selami'}

Diğer metotların aksine bu metot tek bir argüman almaktadır.

`update`li Versiyonlar

Gördüğümüz temel küme işlemlerinin updateli versiyonları vardır.

a &= b ya da a.intersection_update(b)
a |= b ya da a.update(b)
a -= b ya da a.diffrence_update(b)
a ^= b ya da a.symmetric_difference_update(b)

Operatör versiyonlarının sağ operandı set ya da frozenset türünden olmalıdır. Metot olanların ise herhangi bir dolaşılabilir nesne olabilir. symmetric_difference_update() dışındaki metotlar ise birden fazla argüman alabilmektedir.

Burada başka bir nesne elde edilmez, soldaki nesne değiştirilir.

>>> a = {10, 'ali', 20, 'veli', 'selami', 30}
>>> b = {30, 'veli', 'ayşe', 40, 20, 'fatma'}

>>> id(a)
1956642719552
>>> id(b)
1956642720224

>>> a &= b
>>> id(a)
1956642719552

>>> a
{20, 'veli', 30}

Dikkat edersen union_update() diye bir metot yoktur, update() vardır.

Alt Küme Kavramı

Bir a kümesinin elemanları b kümesinde varsa a kümesi b kümesinin subseti olmaktadır. Bunun tersi üst küme yani supersettir. Öz alt küme, yani proper subset ise kendisi dahil olmayan alt kümedir. Her küme kendisinin alt kümesidir ama öz alt kümesi değildir. Benzer biçimde her küme kendisinin üst kümesidir ama öz üst kümesi değildir.

Alt küme kontrolü <= operatörü ile ya da issubset() metodu ile yapılabilmektedir. Yine burada da operatorun sag tarafındakı operand set ya da frozenset turunden olabilir. Metodun argumani ise herhangi bir dolasilabilir nesne olabilir.

Ust kume kontrolu de >= ya da issuperset() metodu ile yapilabilir. Yine burada da sag operand set ya da frozenset turunden olmalidir. Metodun argumani ise herhangi bir dolasilabilir nesne olabilir.

Oz alt kume ve oz ust kume islemleri icin ise metotlar yoktur, bu islemler sadece < ya da > operatorleri ile yapilabilir.

Örneğin:

>>> s = {'ali', 'veli', 'selami', 'ayşe', 'fatma'}
>>> k = {'ali', 'veli', 'selami'}
>>> print(k < s)
True
>>> print(s < s)
False
>>> print(s <= s)
True

Ayrık Küme Kavramı

İki kümenin hiçbir ortak elemanı yoksa bu iki kümeye ayrık kümeler yani disjoint sets denmektedir. Bu kontrol set sınıfının isdisjoint() metodu ile yapılabilir. Bu metodun parametresi herhangi bir dolaşılabilir nesne olabilir. Bu işlemin bir operatör karşılığı yoktur. Ama istersek s && k == set() biçiminde yapabiliriz, yani intersection boş bir set mi dönüyor diye…

a = {10, 20, 30, 40, 50}
b = {100, 200}

result = a.isdisjoint(b)
print(result)       # True

8002