Operatör Kavramı ve Sınıflandırılması

Bir programlama dilindeki en önemli kavramlardan biri de o dildeki opertörlerdir.

Operatör bir işleme yol açan ve işlem sonucunda bir değerlerin üretilmesini sağlayan atomlara operatör demekteyiz. +, - gibi semboller operatör olsa da is de bir operatördür. Ayrıca operatörler birden fazla atomdan, token, oluşabilir. Örneğin is not operatörü tek bir operatör olmasına rağmen is ve not ayrı atomlardır.

Operatörlerin Sınıflandırılması

Genelde operatörler 3 biçimde sınıflandırılır:

  • 1️⃣ İşlevlerine Göre (Toplama mı yapıyor? Karşılaştırma mı? vs.)

  • 2️⃣ Operand Sayılarına Göre

  • 3️⃣ Operatörün Konumuna Göre

İşleve göre sınıflandırmada operatörün hangi konu ile ilgili işlem yapıldığına bakılır. Şu sınıfları oluşturabiliriz:

  • Aritmetik Operatörler, Arithmetic Operators, +, -, / gibi

  • Karşılaştırma Operatörleri, Comparison Operators ya da İlişkisel Operatörler, Relational Operators, >, < gibi

  • Mantıksal Operatörler, Logical Operators, and, not, or gibi

  • Bit Operatörleri, Bitwise Operators. Sayıları bütün olarak değil de karşılıklı bitleri üzerinde işlem yapan operatörler. <<, >>, ~ gibi

  • Özel Amaçlı Operatörler, Special Purpose Operators, is, is not gibi

Operatörün işleme soktuğu ifadelere, expressions, operand denmektedir.

Operatörler

  • 1️⃣ Tek operandlı, unary

  • 2️⃣ İki operandlı, binary

  • 3️⃣ Üç operandlı, ternary

olarak operand sayılarına göre sınıflandırılabilir. not a ifadesindeki not tek operandlı, a / b ifadesindeki / iki operandlı bir operatör olmaktadır.

Bir operatör, operandların önüne yani soluna getirilerek kullanılıyorsa bunlara prefix yani önek operatör denmektedir. Sonuna yani sağına getirilerek kullanılıyorsa postfix yani sonek operatör denmektedir. Eğer operandların arasında ise infix yani araek operatör denmektedir. Mesela a + b ifadesindeki + bir infix operatördür. not a ifadesinde ise not bir prefix operatördür.

Örnekler

Fonksiyon çağırma da benzer bir yapıdadır. Örneğin print(a) dediğimizde () bir operatördür. print ise operand’tır. Bu durumda () burada bir postfix operatör olmaktadır. Tek operatörlü, sonek, özel amaçlı bir operatördür, unary postfix special purpose operator

Örneğin bölü, /, operatörü iki operandlı, araek (infix), aritmetik bir operatördür, binary infix arithmetic operator

not operatörü, tek operandlı, önek, mantıksal bir operatördür, unary prefix logical operator

Dikkat

Dillerdeki bazı operatörler birbirine benzer, örneğin + ve * gibi. Ama ++ operatörü C’de varken Python’da yoktur. ** operatörü de Python’da varken C’de yoktur.